بە گریانەوە، ” کاکە ئیتر تەلەفون مەکە پورت مرد ، ئیتر هەواڵی مەپرسە”

بە گریانەوە، ” کاکە ئیتر تەلەفون مەکە پورت مرد ، ئیتر هەواڵی مەپرسە”

 

ئەمە پەیامێك بوو لە یەكێك لە هەرە پەیامە ناخۆشەکان کە ئەم بەیانییە لە تەلەفونەکەمەوە وەرمگرت بەڵام جاوەڕوانکراو بوو، لە ڕوی دەرونیشەوە خۆمم بۆ ئامادە کردبوو.  ئازیزانم بەداخەوە کە ڕۆژە سەختەکانی ژیانە، ڕۆژانە کۆستەکان دەکەون ، گوڵەکانی ژیان هەڵدەوەرن ، ئەو کەسانەی کە ژیان بەوانەوە خۆش بوو لە دەسماندەچن . زۆربەمان شاهیدی مردنیانین بەڵام دەبێت و دەکرێت کە شاهیدی ژیانیان بین.

پورێ گیان نازانم چیت بۆ بنوسم.  من دەبێت بیر لە یادوەرییەکانی  ژیانت بکەمەوە نەك مردنت.

نازانم ساڵی کەیە و چ وەرزێکە و چ کاتێکە کە چاو دەکەمەوە، کە هۆش و فامدەکمەوە، بەڵام تۆ لەسەر ماڵ نابینمەوە، بەس کە ناوت دێنن ناوت دەبیستم و بەناوت ئاشنا دەبم .  تۆ دەچیتە ماڵ و حاڵی خۆت.  تۆش  وەکو سەراپای ژنانی ئەو کاتە و ئێستاش بەهاتان، نرختان بە شووکردنەوەیە .. بە ماڵدارییەوە … بە هەبوونی منداڵ بە تایبەتی بوونی کوڕەوەیە … کێڵگەیەکن ، کارگەیەکن بۆ خۆتان،  بە بەردەوامی لە بەرهەمهێناندان، لە ئامۆژگاریی و پەروەردەی منداڵاندان… لە ئەرك کێشاندان .. لە تاووتوێکردنی ژیاندان، ئێوە ئیدارەدەری ماڵن نەك هەر بەتەنها ژیان.

من چاو دەکەمەوە و فامدەکەمەوە کە تۆ نەك هەر شووتکردووە بەڵکو کچێکیشت بووە ‘ نازەنین’ .. ئیتر ڕیگای شارۆچکەی قەرداخ بۆ منی منداڵ لەگەڵ نەنکمدا دەبێتە ڕێگای کانی، و من لە نزیکەوە بە جوانیی و سروشتیی مرۆڤانەی  تۆ بە میهرەبانی تۆ بە سۆزی دایکایەتی تۆ بە دڵسۆزی تۆ نەك هە بۆ ماڵە خەسوو و خەزووران بەڵکو بۆ هەموو دانیشتوانی گوندەکانی قەرداخ  … وردە وردە ئاشنا دەبم .

کە بڕیارە بەیانی لە ئاوایی حەمەی کەرەمەوە  بێین بۆ قەرداخ  بۆ لای تۆ،  ئیتر شەوم لێ  ڕۆژ نابیتەوە و دەبێتە هەفتە ، خەو لەچاوی من ناکەوێی و ماخۆلانم پێئەکەوێ.  ئاخر چوون لە ئاواییەوە بۆ قەرداخ  خۆشترین سەفەر و گەشتی منی ئەو سەردەمە بوو تەنانەت بە ئێستاشمەوە. کە بە چەمی ژاژیلەدا هەڵدەزنم بەرەو گومەزیی ، ئەوە ڕێگایە کە چەند خولەکێکە بۆ من دەبێتە ڕۆژە ڕێیەك،  کە دەگەمە گردەکانی گومەزیی نازانم چاو بۆ چی و بۆ کوێ بگێڕم … نازانم گوێ بۆ چی هەڵخەم و گوێقوڵاخ چی بم  .. نازانم بیر لە کێ و کێ تر بکەمەوە .  چاو بۆ جادەکەی نێوانی سلێمانی و قەرەداخ  بگێڕم بۆ بینینی دیمەنی ئەو سەیارانەی کە لە سلێمانییەوە بەرەو قەرەداخ دێن و کە دەگەنە ئەم دیوی شاخی گڵەزەردەوە ئیتر گەر ئاسمان ناحەزم نەبێت  و هەتاو  بێت ئەوە بە برقی هەتاوەکە کە لە جامی پێشەوەی سەیارەکان دەدات و شەوقدەداتەوە ئیتر دەزانم ئەوە سەیارەیەك بەڕیوەیە و لە شارەوە بەرەو قەرەداخ دێ ..چاو بە جوانی سروشتیی قۆپییەکانی سەگرمەدا بگێڕم کە گەر خوا هەبوبێت هە ئەوەندە ماوەی هەبووە کە نیگارکێشی و جوانی و سەختی ئەو قۆپیانە بگرێتە ئەستۆی … گوێ هەڵدەخەم گۆێم لە دەنگی ئاشە مەکینەکەی حاجی موحەمەدی ئایەیە و گرمەی دێ ، کە سەرێکی تر هەڵدەبڕم باخ و باخاتەکەی قەرەداخ و بەشێك لە مزگەوتەکەی دەبینم ..بیرم دەڕوات بۆ ناو بازاڕەکان بۆ نوقڵە ترش  و شیرینەکان  بۆ ڕەحەتەڵقومە خۆشەکان.. بۆ مەساسە بەلەزەتەکان…هەموو ئەمانە لە دوکانەکەی  کاك نوری عەبدوڵا و کاك عەبدوڵای حاجی ئەحمەد و ئەوانی دیکەیان هەبوون .  لەولاشەو بیرم بۆ لای دەستلێدانی بۆدی سەیارەکان کە ئەو کاتە لۆری و پیکاب و عەنتارناش هەبوون، دەچن، دواتر پاسقەمەرە و جێبیش داهاتن … مێشکم لێرەدا ناوەستێت و ئەمجا بیر لە پۆلیسەکانی ناو بازاڕ و  حاجی فەخری ڕەئیسی مەخفەر و حەسحەسەکان دەکەمەوە ، هاوکاتیش بیر لە تۆ دەکەمەوە ، لە پورم.  جار و باریش  بیر لە قسەیەکتان دەکەمەوە کە هەمووتان، پورەکانم،  دەتانوت  “دەبێت من چۆن دەرچم کە گەورە بووم چونکە  شیری سەگ و مانگا و بزن و مەڕیشم جگە لە شیری ژنانی ئاوایی خواردووە”  چ تێکەڵەیەك، چ کۆکتێلێکە .. ئەمە پاشەڕۆژی منداڵێك کە لەم هەمووە شیری خواردووە، چیبێت.  دەتانوت دایکم بە هۆی نەخۆشییەوە هیچ  شیری نەبووە بۆ من … لە پڕ لە دەرگای خەیاڵم دەدرێت و زنجیرەی تێفکرینی منداڵیم دەپسێنرێ و پێمدەوترێت دەی ئەوە گەیشتین.

ئێوە لە خانویەکی گەورە حەوشەیەکی گەورەدان . لەگەڵ یەك دوو دار توو ، سەکۆیەکی گەورە .. بیرێك بۆ هەڵکێشانی ئاو …لە ناوەڕاستی قەرەداخ-دان.  ماڵەکەتان دوو دەرگای لەسەرە ، دەرگایەك لەسەر کۆڵان و دەرگای دووهەم لەسەر بازاڕەکە بوو… تەنها دوو خولەکێك لە مزگەوتەکەوە، دوورر بوو.

ئاخر ئێوە پێویستتان بەم خانوو و حەوشە گەورەیە بوو .. پێویستتان نەک هەر بە سەکۆیەك ، بەڵکو بە چەند سەکۆیەك هەبوو. .. پێویستتان نەك بە دارتویەك یا دوان  بەڵکو دارمۆڵێك  بۆ بەستنەوەی گوێدرێژ و ماین و یەسری میوانەکان هەبوو … ئێوە پێویستتان بە صندوقێکی بۆراق یا دوان نەبوو، بەڵکو بەدەیەها تاکو نوێنێکی زۆری بخرێتە سەر … نە بە مەنجەڵێکی گەورە و قازانێك بەڵکو دەیەها مەنجەڵ و قازان هەبوو .. ئێوە ئەو بنەیە بوون کە خەڵکی  لە دەربەندیخان و لە باوەخۆشێن صۆڵە  و فەقێ جنە و چەمەرگەوە لەو سەرەوە  تاکو تیمار و قازانقایە و سۆڵە و دێلێژە و گۆپتەپە و بەشێکی دیکە لە گەرمیان ڕۆژانە بە خۆیان و گوێدرێژە و یەسر و ماینایانەوە لەوێ بوون .. هەبوو بۆ هاڕینی باراش دەهاتنە قەرەداخ ، هەبوو بۆ پرسی شەرع و چاککردنەوەی تەڵاق لای شێخی گەورە ، شێخ موستەفای شێخ نەجیب، کە لای هیچ مەلایەکی دیکەی ئەو سەردەمە چاکنەدەکرایەوە، لەوێ نەبێت ، هەبوو هەر بۆ نوێژی جەماعەتی جومعە لە گوندەکانی دیکەوە دەهات ، هەبوو بۆ کڕینی وەکو دەمانگوت ئەشیای ماڵ و کەلوپەل دەهات، هەبوو بۆ کردنی نوشتە لای شێخ گەر چی ئەو ئەوەی نەدەکرد دەهات ، هەبوو بۆ هێنانی نەخۆش بۆ نینینی موزەمید و دکتۆر گەر لەوێ بوایە دەهات…  ئەمانە و جگە لە فەقێکانی مزگەوت و گەنجانی خزم کە لە قوتابخانەی قەرەداخ دەیانخویند.

هەرچۆن بهاتنایە ، هەرکەس بهاتایە بە هەر هۆیەك بوایە ، بەهەر پێویستییەك ، دەبوایە نیوەڕۆ لەوێ نانی بخواردایە .. قازان جۆش دراوە… مەنجەڵ لە برنج  لێوان لێو کراوە ، قابلەمە لە شلە و گۆشت ئاخنراوە ..جێگای تەواو ڕاخراوە، قاپوقاچاخ ئامادەکراوە و سینی دانراوە یاخود سفرە ڕاخراوە… ئەمە نە پرسەیە و نە شاییە و نە ئاهەنگە، نە هەفتانەیە و نە مانگانەیە و نە ساڵانە … ئەمە کاری ڕۆژانەیە و وەکو چێشتخانەیە  .. کەس ناپرسێت ئەمڕۆ چەند کەس دێت …کەسیش ناڵێت من ئەمڕۆ بۆ نانخواردن دێم و دەمێنمەوە .. چێشتخانەیەکی گەورەی بەلاش ئوتێلێکی دەرگا هەمیشە کراوەی خۆرایی حەلاش .

من خۆشی خۆشی بۆ لای پورم دێم و پورم  دەیبینم ، بەڵام پورم نەك کاتی بۆمن نییە بەڵکو بۆ حەوانەوەی خۆشی نییە،  لەگەڵ دش و خەسوو ، “پورە ئەجاو و دایەخان”، دواتر یارمەتی کچان، و هەندێك لە ژنانی قەرەداخ لەوانە دایە خەجێی ژنی مام عەبدوڵای ڕەمەزان … هەمووتان دەبینم هیلاك و ماندوون کاتتان نییە سەری خۆتان بخورێنن، ئێوە ڕۆبۆتێکی مۆدێلی شەستەکانن  ئەتانڕەتێنن… ئیتر من چۆن دەبێت گلەیی بکەم. ئا لەو کاتەشدا هەستم دەکرد کە هەر وەختێك دەبێت پورم ببینم … دڵخۆشی خۆم بەوە دەدەمەوە ،  کە بە دێنی دێیتەوە ماڵە باوان ، ئیتر وەختت دەبێت بۆ هەموان.

ساڵ تێدەپەڕێت و منیش گەوەر دەبم ، دەبمە وەروێلکە ، دوای چەند جارێک جارێكی دیکە لەگەڵ نەنکم -دا دێینەوە بۆ قەرەداخ من نازانم بۆچییە ، کاتێ کە دێیینە ئەوێ من تۆ نابینم ، بە نەنکم دەڵێم کوا پورم ، ئەویش دەڵێت لەو ژورەیە و دەنگە دەنگ مەکە و مەیەرە ژورەوە هەتا خۆم بانگت دەکەم … من هیچ نازانم ئەوەندە دەزانم چەن ژنێکی دیکەش لەوێن سەر قاڵن، یەك دوانێکیان قورئان هەڵدەبرن دۆعا دەکەن … یەك دەوانێکی دیکەیان دەنگیان بەرزکردۆتەوە نزا  و پارانەوە لە خوا دەکەن .. لەپر شیڕەی گەورەیەك و  گریانی کۆرپەیەکی لە دایکبوو ” حەمە نەجیب”  دەبیستم .. دەنگەکان زیاتردەبێت ، تێکەڵەیەك لە پێکەنین و گریانی خۆشی دەبیسرێت .. نەنکم بانگم دەکات و پێمدەڵێت برۆ بۆ مزگەوتەکە، شێخ لە حوجرەکەیەتی و بڵێ:  مژدە بابە گەورە،  پورم کوڕی بوو.   منیش بەراکردن دەڕۆم خۆم دەگەیەنمە شێخ و هەواڵەکەی پیدەگەیەنم ، شێخیش لە خۆشیدا ماچم دەکات، دەستدەکات بە باخەڵی سەڵتەکەی بەریا و پریاسکەیەك دەکاتەوە دەفلس-م مژدانە دەداتێ .  ئیتر خەبەرە خۆشەکە بۆ من دەبێت بە دوو،  بەڕاکردن دەگمەوە لای نەنکم و ژنان و دەفلس-ەکە پیشانی نەنکم دەدەم .  دەفلس-ی ئەو ڕۆژە زۆرە و منیش لە مێشکمدا دەیهێنم و دەیبەم،  نازانم لەناو ئەو هەمووشتانەی کە هەبوو بەچی بدەم بە نوقڵی ترش و شیرین ، بە چەند مەساسەیەك ، بە ڕەحەتلقوم ، یاخود شتی تری پێبكڕم .

من گەوەر دەبم تۆش دوای بوونی ‘حەمە نەجیب’ چوار کچ  و کوڕێکی ترت دەبێت ، بەڵام ژیانت هەتا دێت ناڕەحەتتر و بە ئەرکتر دەبێت ، بارودۆخی کوردستان ناهەموار تردەبێت تۆ دەبیتە شاهیدحاڵی سوتانی دوو جاری قەراخی خنجیلانە ، دەبیتە مێژویەکی نەنوسراوەی بزوتنەوەی کوردی  و شەڕی نێوانی جەلالیی و مەلایی ، زوڵموزۆرری بەعس و ئەنفال و کیمیاوی.  ژیانت سەخت و سەختتر دەبێت، کۆچ و دەربەدەری، ڕاونان و پێشمەرگایەتی، داهاتوو و ئایندەت دەبێت.

پورێ گیان  تۆ لەگەڵ هەموو ئەوانەشدا ژیای، ژیانێک کە دەتوانم بڵێم سەراپای بۆ کەس و کار و ناسیا و نەناسیا و بوو ، تۆ جوانی و گەنجێتی خۆتت وکوە زۆرێك لە ژنانی دیکەی کورد کردە قوربانی ئەوەی کە زروف و کۆمەڵ و زوڵم ۆ زۆر سەپاندبووی بەسەرتا . ئەوەی کە هەر گیز لە دەستت نەدا دڵی گەورەت ، سەخاوەت و میهرەبانیت ، خوازیاری خێر و خۆشی بۆ هەموان بەوانەشی کە هەرگیز نەتبینیون و نەتناسیون ، تۆ پەپولەیەك بویت بۆ خۆت، خاوەنی دڵ و دەرونێك بویت کە توانیوتە لەتەك هەموومانا هەڵبکەیت ، بێ ئەوەی کە گلەیی لە کەسێک بکەیت یاخود کەسێك گلەیی لێت هەبێت.

خۆشحاڵم کە لە ساڵەکانی کۆتایی ژیانتا تۆزێك حەسایتەوە، کەمێك  ئەرك و ماندووبوونی ژیانی ڕابوردوت لەسەر ڕەوییەوە . هاوکاتیش سوپاسگوزارتم کە کۆمەڵێك پورزای باشت بۆ خستوینەتەوە، هیوادارم بێ تۆییان پێوە دیار نەبێت و نەمانی تۆش نەبێتە هۆی ساردبونەوەی پەیوەندی خاڵۆزایی و پورزاییمان .

ئیتر کاتی حەوانەوەی هەمیشەیتە مەگەر سروشت و خاك بتحەسێنێتەوە هەقی هەموو رابوردووت بۆ بکاتەوە.   

About author View all posts

Zaher Baher

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *